Trí tuệ cảm xúc

Trí tuệ cảm xúc, dạng trí tuệ được săn đón nhiều nhất tiếp theo.

Trí tuệ cảm xúc là gì

Trí tuệ cảm xúc là khả năng của con người trong việc nhận thức và thấu hiểu vượt ra ngoài hình thức, đồng thời hành động một cách nhạy cảm trước mọi điều xuất hiện trong cuộc sống: tình huống, sự kiện, con người, đồ vật, v.v., dựa trên những ký ức có ý thức và vô thức, cùng các năng lượng cảm xúc tích cực hoặc tiêu cực mà chúng chứa đựng.

Vì vậy, khi nhìn vào một đồ vật, cách chúng ta nhận diện và đánh giá đồ vật đó được định hình bởi những cảm giác và cảm xúc đã được ghi nhận trong các trải nghiệm cá nhân của chúng ta với đồ vật ấy. Những trải nghiệm liên quan đến đồ vật đó có thể bắt nguồn từ thời thơ ấu, thậm chí còn xa hơn nữa.

Để hiểu rõ hơn sự tương tác giữa các cơ chế đa chiều mà ý thức của chúng ta vận hành theo, chúng ta có thể liên tưởng đến ngành robot học. Chẳng hạn, để nhận diện một chiếc bàn, robot sẽ cần hơn 10.000 bức ảnh về những chiếc bàn với đủ hình dạng và màu sắc.

Ở con người, quá trình kích hoạt trí tuệ diễn ra tương tự như ở robot hoặc máy tính, ngoại trừ việc đồng thời có thêm một động lực lượng tử mang tính cảm xúc, liên kết với vô số thông tin được ghi nhận qua những trải nghiệm khác nhau của mỗi người liên quan đến đồ vật đó.

Chúng ta phản ứng cảm xúc trước các biểu tượng

Vì vậy, một chiếc bàn có thể khơi dậy nỗi buồn ở một người từng sống trong một gia đình thiếu sự giao tiếp, quan tâm và tình cảm trong những lần quây quần bên nhau; trong khi với một người khác, chiếc bàn có thể đại diện cho một nơi sum họp ấm áp, nơi chia sẻ tuyệt vời và sự gắn kết gia đình.

Ví dụ này cho thấy chúng ta định hình trí tuệ cảm xúc, các điểm quy chiếu và khả năng nhận diện của mình theo một cách rất riêng, dựa trên trải nghiệm cảm giác và đa chiều của bản thân; điều đó lý giải những liên tưởng và phản ứng khác nhau mà một nhóm người có thể có trước cùng một đồ vật.

Những khía cạnh đa dạng của một biểu tượng

Số lượng các nghiên cứu được thực hiện nhằm giải mã cách thức vận hành của ý thức con người không ngừng gia tăng. Đồng thời, sự phát triển của chúng cho thấy những điểm tương đồng với cuộc cách mạng khoa học và công nghệ trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI).

Hiện nay, các nghiên cứu trong lĩnh vực này đang phát triển mạnh mẽ trên toàn thế giới và thuộc nhóm những chủ đề hấp dẫn, quan trọng nhất của thế kỷ XXI. Trung tâm Giảng dạy & Nghiên cứu UCM đặc biệt tích cực trong việc nghiên cứu cách thức vận hành của ý thức thông qua giảng dạy ngôn ngữ biểu tượng và diễn giải giấc mơ, dấu hiệu, biểu tượng.

Ví dụ về chiếc bàn cho thấy một biểu tượng được xác định bởi nhiều yếu tố khác nhau, và chỉ việc kích hoạt trí tuệ cảm xúc mới có thể giúp chúng ta thấu hiểu mọi khía cạnh của nó.

Lãnh đạo thông minh

Ngày nay, những nhà lãnh đạo mới được săn đón và tuyển dụng không chỉ dựa trên bằng cấp đại học, mà còn dựa vào năng lực và kỹ năng quản lý nguồn nhân lực, cũng như khả năng tương tác trong các mối quan hệ bằng một trí tuệ cảm xúc đa dạng.

Sự thấu hiểu sâu sắc về con người trên mọi phương diện vừa là nền tảng bảo đảm thành công của một doanh nghiệp, vừa bảo đảm sự thành công của một đời người trên các phương diện cá nhân, quan hệ và gia đình. Quả vậy, trí tuệ thực tiễn và trí tuệ lý luận vẫn chưa đủ để đạt được thành công đích thực.

Một thiên tài duy lý sẽ luôn bị giới hạn nếu không phát triển tiềm năng cảm xúc của mình; đặc biệt trong thế giới ngày nay, các chiều kích của ý thức ngày càng trở nên hữu hình nhờ vô số khám phá và phát minh công nghệ, mang lại cho chúng những hình thức cụ thể, có thể cảm nhận được, nhưng cũng có nguy cơ gây tổn hại ở cấp độ cá nhân và tập thể nếu không được sử dụng bằng sự sáng suốt của trái tim.

Thấu hiểu toàn diện = trí tuệ đích thực

Trí tuệ cảm xúc làm gia tăng một cách phi thường sự sáng suốt của chúng ta trước những tình huống và sự kiện mà mình trải qua. Thật vậy, nó mang lại tầm nhìn toàn diện và sự đồng cảm sâu sắc, giúp chúng ta có được khả năng phán đoán đầy thiện ý và hành động với sự am hiểu về điểm mạnh, điểm yếu của những người liên quan đến một tình huống, sự kiện hoặc điều gì đó khác.

Cho đến thời đại của chúng ta, con người đã đánh giá thấp, thậm chí phớt lờ thực tế về các chiều kích của ý thức và khả năng nhận biết chúng nhờ những giác quan tinh tế bẩm sinh, vốn vẫn còn chưa được kích hoạt ở phần lớn mọi người. Vì vậy, con người đơn giản đã gạt tiềm năng này sang một bên để tập trung chủ yếu vào các lĩnh vực học thuật duy lý, logic và rất cụ thể.

Tuy nhiên, dù không thể nhìn thấy bằng mắt thường, chính cảm xúc và tình cảm của chúng ta, kết hợp với tri thức trí tuệ về cuộc sống, mới định hình sự thấu hiểu sâu sắc và phức tạp về bản thân, những lựa chọn chúng ta đưa ra, cách chúng ta thể hiện mình, v.v.

Các chương trình học và nền giáo dục trong những ngôi trường của tương lai sẽ không chỉ hướng đến sự hiểu biết trí tuệ về mọi vật, mà còn dạy học sinh cách nhận biết và cảm nhận một cách sâu sắc; nói cách khác, cách sử dụng và tích hợp các chiều kích của ý thức vào quá trình tiếp thu, vận dụng Tri thức và phát triển nhiều năng lực khác nhau của chúng ta.

Trong xã hội đương đại, chúng ta thường nghe nói đến IQ để đánh giá năng lực và kiến thức tổng quát của một người. IQ càng cao và càng vượt mức trung bình, người đó càng được xem là thiên tài. Quả thật, những thiên tài vĩ đại của thế giới đã đặt những bước chân đầu tiên trên con đường tri thức trí tuệ; họ phát minh ra những điều tuyệt vời và giải quyết được những bài toán vật lý hết sức phức tạp. Qua đó, họ đã mở ra con đường dẫn đến tiềm năng phi thường vốn tồn tại trong mỗi chúng ta. Giờ đây, chúng ta có thể hình dung tương lai của mình sẽ ra sao và các thế hệ thiên tài đa chiều mới, xuất hiện nhờ sự kết hợp giữa IQ và EQ, sẽ sống như thế nào.

Văn bản này do Francis L. Kaya, người sáng lập Trung tâm Giảng dạy và Nghiên cứu UCM, viết.

Để biết thêm thông tin, chúng tôi mời bạn khám phá Từ điển, Giấc mơ-Dấu hiệu-Biểu tượng, Mã Nguồn của Kaya.