Symbolen
De definitie en betekenis van symbolen – wat wij symbolische taal noemen – vormen een van de hoekstenen van het begrip van de werking van het menselijk bewustzijn. Deze taal komt vooral tot uiting in dromen, die we geduldig leren ontcijferen om de boodschappen te begrijpen die ons worden aangereikt als leidraad voor onze projecten, keuzes, beslissingen, handelingen en woorden…
Het UCM-onderwijs- en onderzoekscentrum heeft hiervoor het woordenboek Le Code Source gepubliceerd, een boeiende, onmisbare, fundamentele bron waarmee je zelfstandig de signalen van ons onderbewuste en de sleutels tot onze herinneringen kunt leren herkennen en begrijpen…
Zo wordt het “makkelijk” – naarmate de tijd verstrijkt steeds makkelijker – om licht te werpen op onze donkere kanten, ons onzichtbare, de diep verborgen gebieden in ons die we alleen ontdekken als we echt besluiten ernaartoe te gaan.
Maar in het diepe verlangen om onszelf spiritueel te leren kennen, schuilt soms de wijdverbreide neiging om “alleen het onzichtbare te zien”, dat wil zeggen, alleen nog belangstelling te hebben voor wat er in de innerlijke wereld gebeurt, met als logisch gevolg dat we afstand nemen van de concrete aanwezigheid van het dagelijks leven, genoeg krijgen van de omringende werkelijkheid of die zelfs afwijzen. We vliegen weg. We gaan ervandoor. Uiteindelijk raken we verdwaald. Want je kunt verdwalen in het abstracte… Omdat je alleen nog naar jezelf luistert. Soms heb je alleen nog belangstelling voor jezelf en je “ontwikkeling”. En daarbij kun je de anderen vergeten.
Luisteren
Een van de verklaringen voor dit probleem is dat we het luisteren zijn kwijtgeraakt. Het aandachtige luisteren, op elk moment van ons leven. Het bewuste luisteren. Net zoals er symbolische taal is, is er ook symbolisch luisteren, dat leeft in elke interactie, elke uitwisseling, elk gebaar. Zelfs in elke stilte…
Hier volgt een bijzonder treffend voorbeeld, afkomstig uit de getuigenis van een lerares: tijdens een klassikale bijeenkomst klaagde een leerling plotseling over een sterk gevoel van ongemak tijdens een les over gezondheid.
– Meneer, ik wil niet meer naar die les, ik walg ervan, en die mevrouw snapt er niets van, ze luistert niet naar me. Ik walg van alles, ik moet ervan overgeven!
Sterke woorden, rauwe, bijna brute taal; een strakgetrokken, gespannen, minachtende, grimas trekkende gezichtsuitdrukking…
– Waar hebben jullie het over gehad, José?
– Dat was die seksuele voorlichting, dat vieze gedoe over het mannelijk lichaam. Ik walg ervan!
Wanneer we vervolgens horen dat José niet aan dezelfde tafel eet als zijn vader, en zelfs maaltijden overslaat, dat ze niet met elkaar praten, dat hij geen zakgeld krijgt en dat hij deel uitmaakt van een groot gezin met kinderen van verschillende moeders, beginnen we te begrijpen waarom het mannelijke voortplantingssysteem hem walgt en waarom hij niet meer naar de lessen seksuele voorlichting wil.
In deze eerste fase van de begeleiding van een jongere die het moeilijk heeft en met het leven worstelt, is symbolisch luisteren van cruciaal belang. Het gaat er nu om de herinneringen op te sporen die een rol spelen, de wortels van het onbehagen te vinden en met je hart te begrijpen welk levenslot in gang is gezet…
We hebben hier inderdaad een bijzonder sprekend, bijna ‘vanzelfsprekend’ voorbeeld, en toch… Als we eerlijk nadenken over gisteren, de afgelopen week en al onze dagen samen, luisteren we dan wel goed?
Ze zijn overal om ons heen
Je hoeft geen geval van mishandeling te analyseren om symbolen te vinden; ze zijn overal… Als beelden die ons helpen te begrijpen wat anderen in hun innerlijke wereld meemaken:
- ‘Ach, de winter is begonnen, het is echt hondenweer…’
- ‘Ik heb gisteren mijn rug bezeerd, maar goed, je weet toch dat ik hier alles moet blijven doen, anders komt er niets van terecht…’
- ‘Mijn telefoon is kapot; ik heb je bericht niet gezien!’
- ‘Al die oorlogen in de wereld; het gaat niet goed…’
Maar het kan natuurlijk ook positief zijn:
- ‘Ik heb genoten van mijn laatste muziekles met mijn vrienden!’
- ‘Wat lief dat je me deze mooie bloemen hebt gegeven.’
- ‘Ik heb vannacht echt goed geslapen…’
Wanneer je symbolisch leert luisteren, is het alsof je je ogen opent voor een nieuwe wereld. Alles krijgt een betekenis die je misschien nooit had vermoed. En dankzij haar vriendin, de wet van resonantie, vormen ze een topduo dat ons zowel over anderen als over onszelf veel kan leren.
Dat is symbolisch luisteren: horen dat er achter afkeer lijden schuilgaat… dat er achter winterse kou misschien een beginnende depressie schuilgaat… dat er achter bloemen gevoelens schuilgaan die misschien nooit worden uitgesproken of ontvangen…
En jij, luister jij goed naar het leven? 🙂
